مارِقين مارِق در لغت به كسى كه از دينش خارج شده ، گفته مىشود . « 1 » در اصطلاح به كسانى كه در جنگ نهروان ( بعداز جنگ صفين ) با حضرت على ( ع ) به نبرد برخاستند ، گفته مىشود كه از آنان به « خوارج » نيز تعبير مىشود . شعار خوارج نهروان اين جمله بود : « لا حُكْمَ الَّا لِلَّهِ لا لَكَ يا عَلّىِ وَ لا لِمُعاوِيَةِ » « 2 » فرمانروايى تنها از آن خداست ، اى على نه به تو مىرسد و نه به معاويه . حضرت على ( ع ) در جواب اين شعار فرمود : « كَلِمَةُ حَقٍّ يُرادُبِهَا الْباطِلُ ، نِعَمْ انَّهُ لا حُكْمَ الّا لِلَّهِ ، وَلكِنَّ هؤُلاءِ يَقُولُونَ : لا إِمْرَةِ الّا لِلَّهِ ، وَ انَّهُ لابُدَّ لِلنَّاسِ مِنْ امْيرٍ . . . » « 3 » اين شعار ، سخن حقى است ، ولى از گفتن آن منظور باطلى دارند . البته حكم به معنى قانونگذارى از آن خداست ، ولى اينان حكم را به معنى فرمانروايى تفسير مىكنند ، مىگويند : غير از خدا حاكمى وجود ندارد ، در حالى كه مردم به حاكم و فرمانروا احتياج دارند . براى توضيح بيشتر به كلمات قاسطين و ناكثين مراجعه شود . مُبارِزِه بَرَزَ در لغت به معنى ظاهر شدن پس از كتمان ، برترى در فضيلت ، و شجاعت در جنگ تن به تن آمده است . « 4 » در اصطلاح عبارت است از : مبارزطلبيدن در ميدان نبرد براى جنگ تن به تن و يا اعلان جنگ .

--> ( 1 ) - المعجم الوسيط ، ج 2 ، ص 865 . ( 2 ) - شرح نهج البلاغه ، خويى ، ج 8 ، ص 133 . ( 3 ) - نهج‌البلاغه ، فيض الاسلام ، خطبهء 40 ، ص 125 . ( 4 ) - المنجد ، ماده بَرَزَ ، ص 34 .